TURISTIČKA PONUDA SVILAJNCA
Opština Svilajnac nalazi se sa desne strane reke Velike Morave, u regionu Šumadije i Pomoravlja, u području zvanom Resava. Kroz opštinu Svilajnac protiče reka Resava, a sam grad smešten je na samom ušću Resave u Veliku Moravu. Nadomak Svilajnca nalazi se i tzv. Moravska Sveta Gora sa manastirima i crkvama na obali Velike Morave, u prelepoj prirodi. Crkve i manastiri svedoče o intenzivnoj duhovnosti na ovim prostorima. Svilajnac i Prirodnjački centar su postali atraktivna turističku destinaciju za školske ekskurzije i posetioce iz zemlje i inostranstva.
SVILAJNAC NEKAD I SAD
Područje Svilajnca ima dugu i bogatu istoriju, a samo naselje ima viševekovni kontinuitet. Prvi put se pominje još 1467. godine u turskom popisu tadašnje pokrajine Braničevo. U tom popisu Svilajnac se evidentira kao „selo od 30 kuća“. Veruje se da je ime dobio po gajenju svilene bube i izradi svile – glavnom zanimanju stanovnika Svilajnca u to vreme. Sa razvijanjem zanatstva i trgovine, grad prerasta u izvozničko mesto i postaje stecište poslovnog sveta. Zakonom iz 1866. godine, koji je potpisao knez Mihajlo Obrenović, Svilajnac je sa još dvadeset i jednim mestom proglašen za varošicu. Dvadesetih i tridesetih godina XX veka varoš se zalaže za izgradnju mnogih zgrada koje su i danas ambijentalno funkcionalne te zbog svojih arhitektonskih vrednosti predstavljaju vrednu kulturno-istorijsku baštinu.
Svilajnac je danas moderan grad, koji je sačuvao i autentičnu staru arhitekturu, ali je bogat i modernim objektima: kompleks gradskih bazena, savremena atletska staza duga 400m sa sportskim terenima pokrivenim tartanom, renovirana sportska hala, stambene zgrade modernog dizajna, kompletno rekonstruisan Centar za kulturu i gradska Resavska biblioteka, Prirodnjački centar Srbije, atraktivni ugostiteljski objekti. Svilajnac je bogat prirodnim resursima, ali i sadržajnim društveno – kulturnim aktivnostima.
RESAVSKA BIBLIOTEKA
Malo koja ustanova u Srbiji, beleži kontinuirano istorijsko trajanje u protekla dva veka. Resavska biblioteka osnovana je kao Čitaonica Omladine Resavske avgusta 1868. godine. Ubrzo je postala značajna društvena i kulturno-obrazovna ustanova, a mnogi njeni članovi bili su činovnici, predstavnici u državnim i političkim telima, u prosvetnim ustanovama i trgovačkim organizacijama koji su pokretali mnoge akcije korisne za Svilajnac. Čitaonica Omladine Resavske menja svoje ime 1905. godine u Biblioteka Omladine Resavske, a svoj današnji naziv Resavska biblioteka je dobila poslednjim Pravilima iz 1931. godine.
MANASTIRI I CRKVE
Moravska Sveta Gora
Nadomak Svilajnca nalazi se i tzv. moravska Sveta Gora sa manastirima i crkvama na obali Velike Morave, u prelepoj prirodi, koji svedoče o intenzivnoj duhovnosti na ovim prostorima.
Manastir Manasija (Resava) je okosnica pismenosti u Srbiji, ili u narodu poznato kao „Resavska škola“. Primer je iskoraka u arhitekturi, a za to je zaslužan despot Stefan Lazarević, vizionar svog vremena. Sagrađena je između 1407. i 1418. godine. Manasija je od Svilajnca udaljena 32 km ili pola sata vožnje kroz lepe moravske predele.
Miljkov manastir – Zovu ga još i Bukovica, posvećen je Sv. Vavedenju Presvete Bogorodice. Prvi pisani dokument o manastiru Bukovica datira iz 1374. godine za vreme vladavine Kneza Lazara. Godine 1787. manastir obnavlja Miljko Tomić, trgovac iz Gložana, po kome manastir i dobija sadašnje ime – Miljkov manastir. Manastir održava tradiciju proslave Svetog Preobraženja Gospodnjeg, 19. avgusta, kao zavetinu nekadašnjeg naselja u blizini. Do dana današnjeg ovaj praznik se proslavlja u manastiru kao opštenarodni sabor. Udaljen je od Svilajnca 10km ili deset minuta vožnje.
Miljkov Manastir zajedno sa manastirima Zlatenac, Tomić, Dobreševo, manastir Presvete Bogorodice , Jaković, Radošin, Ivković i Devesinje čine moravsku Svetu Goru. Pored navedenih manastira, značajno je obići i Crkvu brvnaru u Gložanu i Crkvu Svetog Nikole.
KUĆA STEVANA SINĐELIĆA
Stevan Sinđelić je rođen u selu Vojska, opštini Svilajnac. Za godinu njegovog rođenja uzima se 1787. Po majci Sinđeliji prozvan je Sinđelić.
Školovao se u Miljkovom manastiru, u obližnjem selu Gložanu, i u ranoj mladosti služio kod ober kneza Petra Gložanca. Porodicu je zasnovao u Grabovcu, odakle je kretao i u bojeve. Njegova hrabrost je ostala zapažena u bitkama na Ivankovcu, Deligradu, Jasenjaru i Čegru.
Stevan Sinđelić je poginuo 1809. godine u bici na Čegru pucajući u burad sa barutom u trenutku nadiranja Turaka. Tom prilikom je poginulo mnogo Srba, ali i Turaka. Kivni na taj čin, Turci su sagradili Ćele-kulu kod Niša i u nju ugradili 952 lobanje srpskih ustanika.
Spomen-kuća Stevana Sinđelića se nalazi u centru Grabovca. Osim nje, spomeničku celinu čine i kapela, zvonara i sobrašnica. Kuća predstavlja polubrvnaru pokrivenu ćeramidom sa prostranim tremom. Unutrašnjost čine tri prostorije: dve sobe i „kuća“ – najveća prostorija u kojoj se nalazi zidano ognjište i gde se odvijao najveći deo svakodnevnog života porodice. Ovakve kuće su bile uobičajene u periodu krajem XVIII i početkom XIX veka. Godine 1979. kompleks Kuća Stevana Sinđelića je proglašen spomenikom kulture od velikog značaja. Predstavlja retko očuvan primerak narodnog graditeljstva i ima veliki istorijski značaj.